30 جولای۲۰۲۵ - یک روش غیرمعمول برای رساندن دارو، معنای تازه ای به اصطلاح «شات ژله ای» بخشیده است. دانشمندان گزارش دادند که تزریق ژلی بر پایه آب، که با مواد مؤثره ی داروهایOzempic یا Mounjaro ترکیب می شود، درمانی طولانی مدت برای دیابت در موش ها فراهم کرده است. این گزارش در تاریخ ۵ژوئیه در پایگاهbioRxiv منتشر شده است.
افرادی که در حال حاضر از داروهایsemaglutide و tirzepatide استفاده می کنند، معمولاً هفته ای یک بار تزریق انجام می دهند. اما تزریق های کمتر، مثلاً هر سه ماه یک بار، برای بیماران راحت تر خواهد بود. پروفسور اریک اپل، دانشمند مواد و مهندس زیست پزشکی از دانشگاه استنفورد، می گوید: «شما از ۵۲تزریق در سال به فقط ۴تزریق می رسید».
دکتر کای جونز، متخصص غدد درون‌ریز از دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس که در این مطالعه مشارکت نداشت، گفت: «برای برخی افراد که از سوزن می ترسند یا نگران تزریق هستند، این موضوع می تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند».
داروهایsemaglutide و tirzepatide متعلق به دسته ای محبوب و در حال رشد از داروهای GLP-1 هستند که برای درمان دیابت و کاهش وزن تأیید شده اند. مطالعات اخیر نشان می دهند که این داروها ممکن است فواید دیگری نیز داشته باشند، اما بسیاری از افراد در ادامه ی مصرف آن ها با مشکل مواجه هستند، که ممکن است به دلیل عوارض جانبی ناخوشایند، هزینه بالا یا ترس از سوزن باشد.
ماده ای که تیم پروفسور اپل توسعه داده است، نیاز به تزریق های کمتر دارد و حتی ممکن است با آزادسازی آهسته و یکنواخت دارو، عوارض جانبی را کاهش دهد. وقتی این ژل به بدن تزریق می شود، مانند یک مخزن دارویی عمل می کند و به تدریج دوز مناسب دارو را آزاد می کند.
این ماده که «هیدروژل» نام دارد، از پلیمرهای زیست تخریب پذیر و نانوذرات ساخته شده و مانند ژله ای است که در خانه درست می کنید، با یک تفاوت بزرگ: قابلیت خودترمیمی دارد. به جای اینکه هنگام فشار از هم بپاشد، به مایع تبدیل می شود و سپس به سرعت دوباره به ژل تبدیل می گردد.
پروفسور اپل گفت: «این ژل مثل چسب ولکرو مولکولی عمل می کند. پلیمرها مانند قلاب هایی به نانوذرات متصل می شوند و ژل را تشکیل می دهند. اعمال فشار به ژل، مثلاً هنگام عبور از سوزن سرنگ، پلیمرها را از نانوذرات جدا می کند، مثل باز کردن بندهای چسبی. این باعث می شود اجزای ژل از هم جدا شده و مانند آب از سوزن عبور کنند. وقتی ژل از سوزن خارج می شود، فشار از بین می رود و مولکول ها دوباره به هم متصل می شوند.
این یعنی ماده پس از تزریق زیر پوست، دوباره به حالت ژل درمی آید. پروفسور اپل گفت: «شما می خواهید که یک توده ی کوچک تشکیل شود. مثل یک حبه قند در آب، این توده به تدریج حل می شود و دارو را آزاد می کند».
پژوهشگران داروهای semaglutide یاtirzepatide را با ژل خود ترکیب کرده و آن را روی موش هایی با علائم دیابت نوع ۲آزمایش کردند. یک دوز از این ترکیب، تمام مزایای تزریق های منظم دارو را فراهم کرد، از جمله کاهش سطح گلوکز خون و کاهش وزن. این هیدروژل همچنین سطح دارو را به مدت شش هفته در بدن ثابت نگه داشت، بدون هیچ اثر منفی آشکار بر سلامت. اجزای ژل شامل ماده ای بر پایه سلولز است که پیش تر در داروها استفاده شده است، و یک ماده ی زیستی که به اسید لاکتیک تجزیه می شود، ماده ای که به طور طبیعی در بدن وجود دارد.
شرکت پروفسور اپل، با نام Appel Sauce Studios، اخیراً این فناوری را از دانشگاه استنفورد دریافت کرده و امیدوار است آن را به مرحله ی بالینی برساند. مراحل بعدی شامل آزمایش ترکیب ژل-دارو در حیوانات بزرگ تر و تلاش برای افزایش فاصله ی بین تزریق ها خواهد بود.
اگرچه وجود یک توده ی ژله ای در زیر پوست ممکن است ناخوشایند یا ناراحت کننده به نظر برسد، اما در صورت آزمایش انسانی، فقط یک میلی لیتر ماده تزریق خواهد شد، کمتر از یک‌چهارم قاشق چای خوری. پروفسور اپل می گوید: «این مقدار ژل کاملاً نامرئی خواهد بود. ما انتظار نداریم که افراد حتی آن را حس کنند».
منبع:
https://www.sciencenews.org/article/ozempic-drug-diabetes-injected-gel